Απίστευτα ελαφριοί: Εξωπλανήτες με πυκνότητα μικρότερη από… το μαλλί της γριάς εντοπίστηκαν από τη NASA

Δύο γιγάντιοι εξωπλανήτες, στο μέγεθος του Δία αλλά με πυκνότητα μικρότερη ακόμη και από εκείνη του μαλλιού της γριάς, εντοπίστηκαν από αστρονόμους σε απόσταση 1.110 ετών φωτός από τη Γη.

Οι πλανήτες, που ονομάστηκαν TOI-791 b και TOI-791 c, είναι οι ελαφρύτεροι που έχουν βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέγεθος, σύμφωνα με τον Τζορτζ Ντράνσφιλντ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο οποίος μίλησε στον Independent.

«Αυτοί οι δύο πλανήτες έχουν πυκνότητες συγκρίσιμες με μια ωραία μπάλα αφρού ξυρίσματος, φρέσκια από το δοχείο», σημειώνει χαρακτηριστικά ο ερευνητής.

Η πυκνότητά τους είναι χαμηλότερη από εκείνη του μαλλιού της γριάς, δηλαδή περίπου 0,05 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό. Για σύγκριση, η Γη έχει πυκνότητα 5,5 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό, ενώ ο Δίας, με παρόμοιο μέγεθος, είναι έως και 35 φορές πιο πυκνός. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Από υδρογόνο και ήλιο

Οι δύο εξωπλανήτες εντοπίστηκαν από τον δορυφόρο TESS της NASA, ο οποίος ανιχνεύει μικρές μειώσεις στη φωτεινότητα άστρων όταν πλανήτες περνούν μπροστά τους. Οι TOI-791 b και TOI-791 c περιφέρονται γύρω από άστρο στον νότιο αστερισμό Ιπτάμενος Ιχθύς (Volans).

Στη συνέχεια, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν επίγεια τηλεσκόπια για να μελετήσουν τις τροχιές τους και να υπολογίσουν την πυκνότητά τους.

Ο Ντράνσφιλντ εκτιμά ότι οι δύο πλανήτες πιθανότατα έχουν μπλε ή λευκό χρώμα, ανάλογα με το αν οι ουρανοί τους είναι νεφελώδεις. Πιστεύεται ότι αποτελούνται κυρίως από υδρογόνο και ήλιο, ενώ η χημική τους σύσταση αναμένεται να επιβεβαιωθεί με μελλοντικές παρατηρήσεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA.

Οι σπάνιοι «super-puffs»

Πλανήτες αυτού του τύπου, γνωστοί ως super-puffs ή «υπερ-φουσκωτοί», θεωρούνται εξαιρετικά σπάνιοι στο σύμπαν. Από τους σχεδόν 6.300 επιβεβαιωμένους εξωπλανήτες που έχει καταγράψει μέχρι σήμερα η NASA, λιγότεροι από 40 ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.

Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη αποσαφηνίσει πώς σχηματίζονται τέτοιοι πλανήτες. Μία βασική θεωρία υποστηρίζει ότι διαθέτουν τεράστιες ατμόσφαιρες πλούσιες σε υδρογόνο και ήλιο, οι οποίες σχηματίστηκαν γρήγορα γύρω από έναν στερεό πυρήνα. Με την πάροδο του χρόνου, οι ατμόσφαιρες αυτές χάνουν μέρος της ύλης τους, καθιστώντας τους πλανήτες ακόμη πιο «ελαφρούς».

Οι δύο νέοι πλανήτες εκτιμάται ότι δημιουργήθηκαν από τον ίδιο δίσκο αερίου και σκόνης που περιβάλλει το νεαρό άστρο τους, γεγονός που τους καθιστά «αδέλφια», όπως αναφέρουν οι ερευνητές.